AGRODRAL ile Güncel Tarım ve Ticaret Haberleri

Buğday ithalatı 6,5 milyon ton olacak

Amerika Tarım Bakanlığı Türkiye’nin 2026/2027 pazarlama yılı için buğday ithalatının 6,5 milyon ton olarak tahmin edildiğini belirterek: “Bu, bir önceki yıla göre 700 bin tonluk bir düşüş anlamına geliyor ve hükümetin birkaç yıl önceki rekor buğday hasadından sonra yaptığı gibi ithalat kısıtlamaları uygulamayacağı varsayımına dayanıyor. 2026/2027 pazarlama yılında beklenen rekor seviyeye yakın hasatla birlikte, Türkiye’nin iç tüketim için buğday ithal etmesine gerek kalmayacak, ancak ülkenin un ihracat işini desteklemek için Dahilde İşleme Rejimi(DİR) kapsamında öğütmelik buğday ithal etmeye devam edecektir. Ancak, DİR kapsamında buğday ithalat hacimlerinin birkaç yıl önceki seviyelerine tam olarak geri dönmesi beklenmiyor; bu da Türkiye’nin un ihracatının 2026/2027 pazarlama yılında eski konumuna ulaşamayacağını gösteriyor.

İhracatın 6,5 milyon ton olması bekleniyor

2026/27 pazarlama yılında buğday ihracatının yıllık bazda hafif bir artışla 6,5 milyon tona ulaşması öngörüldüğü belirtilen raporda, un ihracatçılarının Afrika ve Orta Doğu’daki önemli ihracat pazarlarında kaybettikleri pazar payını geri kazanmakta zorlanmaya devam ettikleri için ihracat hacimleri üçüncü yıl üst üste 2023/2024 pazarlama yılı seviyelerinin gerisinde kalmaya devam edeceği ifade ediliyor. Rapora göre, bu tahmin, hükümetin un olarak işlenip yeniden ihraç edilmek üzere buğday ithalatına kısıtlamalar getirmeyeceği varsayımına dayanmaktadır.

Rapora göre, 2025/2026 pazarlama yılı buğday ihracat tahmininin, yıllık bazda yaklaşık 850 bin ton azalarak 6,3 milyon tona düşmesi ve neredeyse 10 yılın en düşük seviyesine gerilemesi beklenmektedir. Bu tahmin, çeşitli faktörlere dayanmaktadır: ihracat için mevcut arzın azalması nedeniyle durum buğdayı ihracatında yavaşlama; Irak’ın Türk ununa olan talebinde keskin bir düşüş; Hükümetin 2024/2025 pazarlama yılında yerli buğday stoklarını eritmek için DİR kapsamında buğday ithalatını askıya almasının ardından, geleneksel un ihracat pazarlarında pazar payını geri kazanmada devam eden zorluklar yaşandı.

Un ihracatı düşerken makarna ihracatı sabit kalacak

2025/2026 pazarlama yılının Haziran-Ocak döneminde un ihracatı, bir önceki yıla göre yüzde 3 düşüşle 2,2 milyon ton buğday eşdeğerine geriledi. Irak’a yapılan ihracat düşmüş olsa da, Irak hala Türk un ihracatının en önemli destinasyonu olmaya devam ediyor, onu Suriye ve Somali takip ediyor. Un ihracatındaki sürekli düşüşe rağmen, Türk un endüstrisi için Suriye, Endonezya ve Gana gibi seçilmiş pazarlara yapılan ihracatın artmasıyla bazı olumlu gelişmeler yaşandı.

Rapora göre son 5 yılda, Türk makarna ihracatı yaklaşık 1,8 milyon ton buğday eşdeğeri seviyesinde istikrarlı kaldı. Makarnanın Afrika ülkeleri için daha uygun fiyatlı hale getirilmesine yardımcı olmak için, bazı Afrikalı alıcılar Türk makarna üreticilerinden durum buğdayının bir kısmını daha ucuz öğütme buğdayıyla değiştirmelerini talep ediyor. 2025/2026 pazarlama yılı Haziran-Ocak döneminde makarna ihracatı yaklaşık 1,25 milyon ton (ağırlıklı ortalama) olarak gerçekleşti ve bir önceki yılın aynı dönemine göre neredeyse değişmedi. Başlıca ihracat yapılan ülkeler Somali (118.000 ton), Gana (103.000 ton) ve Togo (70.000 ton) oldu.

Buğday stokunun 3,5 milyon ton olması öngörülüyor

Amerika Tarım Bakanlığı’nın Tahıl ve Yem Raporu’na göre Türkiye’nin 2026/2027 pazarlama yılı için buğday stoklarının, neredeyse rekor seviyede bir buğday hasadının ardından TMO’nun daha fazla stok tutacağı varsayımına dayanarak, yıllık bazda önemli ölçüde daha yüksek, yaklaşık 3,5 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Tahmin edilen stoklar, Türkiye’nin yaklaşık iki aylık buğday tüketim ihtiyacını temsil ediyor.

2025/2026 pazarlama yılı sonu buğday stok seviyelerinin 2,5 milyon ton olarak tahmin edildiği belirtiliyor. TMO, yerli buğdayın önde gelen alıcılarından biri olduğu ve fazla stokları tasfiye etme konusunda aynı ekonomik baskıya maruz kalmadığı için ülkenin buğday stoklarının çoğunu elinde tutuyor. Buna karşılık, özel sektör, mevcut ekonomik koşullar göz önüne alındığında daha yüksek getiri sağlayan finansal varlıklara yatırım yaparak daha fazla para kazanabilecekleri için stoklarını mümkün olduğunca düşük tutmayı tercih ediyor.

Türkiye Buğday Üretimi(Ton)
YIL ÜRETİM
2020 20.500.000
2021 17.650.000
2022 19.750.000
2023 22.000.000
2024 20.800.000
2025 17.950.000
2026* 22.750.000
*Ulusal Hububat Konseyi tahmini
Kaynak: TMO,TÜİKaya yazın...